GIỚI THIỆU
TIN TỨC – SỰ KIỆN
HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ
QUY HOẠCH- KẾ HOẠCH
WEBSITE SỞ NGÀNH
Thí điểm xây dựng các nhiệm vụ khoa học và công nghệ tiềm năng: Khơi thế mạnh của nhà khoa học trẻ
Thiếu nghiên cứu khoa học chuyên sâu là điểm yếu của các nhà khoa học trẻ (KHT). Cũng chính vì điểm yếu này mà các nhà KHT trước đây ít có cơ hội tham gia vào các đề tài khoa học cấp nhà nước. Nhưng ngược lại, nhờ có lợi thế về sức trẻ nên những nhà khoa học này lại rất mạnh về ý tưởng mới và sản phẩm mới.
“Tre” đã già…
Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) cho biết, trong nhiều trường đại học nhiệm vụ nghiên cứu khoa học thiếu tính kế thừa. Các nhà khoa học đầu ngành phần lớn đã đến tuổi về hưu. Trong khi đó, theo đánh giá thì lực lượng cán bộ khoa học trẻ chưa được tôi luyện nhiều trong nghiên cứu. Số lượng cán bộ giảng dạy chủ trì các nhiệm vụ KH&CN chỉ là số ít.
Theo thống kê của ông Nguyễn Thiện Thành, Phó Giám đốc Văn phòng các Chương trình trọng điểm cấp Nhà nước (Bộ KH&CN), trong giai đoạn 2006 - 2010 chỉ có 8 cán bộ giảng dạy dưới 45 tuổi thuộc các trường đại học tham gia chủ trì các đề tài, dự án thuộc các chương trình trọng điểm (chiếm tỉ lệ dưới 0,25%). Trong khi đó, theo báo cáo của của các trường đại học lớn số lượng cán bộ giảng dạy trẻ (dưới 45 tuổi) của nhiều trường đại học trong cả nước không ngừng tăng lên. Ví dụ số cán bộ khoa học trẻ tại Đại học Bách khoa Hà Nội (dưới 37 tuổi) chiếm 52%, Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) (dưới 35 tuổi) chiếm 39%; tại Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh tỉ lệ này là 35%.
Trong vài năm gần đây Bộ KH&CN đã chú trọng đến việc khuyến khích các cán bộ khoa học trẻ thực hiện các ý tưởng khoa học mới thông qua chương trình ươm tạo công nghệ dành cho các trường đại học. Nhưng số lượng cán bộ khoa học tham gia vẫn rất hạn chế. Điều này xuất phát một phần từ những đề án lớn phát triển đội ngũ nhà KHT, chính sách ưu đãi cho cán bộ KH&CN đầu ngành chưa được thực hiện.
... và cơ hội cho nhà KH trẻ
Năm 2011, lãnh đạo Bộ KH&CN đã chỉ đạo thực hiện chủ trương hình thành các nhiệm vụ nghiên cứu thuộc các hướng nghiên cứu trong các chương trình trọng điểm để các cán bộ trẻ trong các trường đại học và viện nghiên cứu trọng điểm chủ trì thực hiện. Tháng 5/2011 Đề án “Thí điểm xây dựng nhiệm vụ KH&CN tiềm năng” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Mục tiêu của đề án này là nhằm tạo điều kiện cho các cán bộ KHT, sinh viên có những ý tưởng khoa học mới được thực hiện việc nghiên cứu. Qua đó sẽ góp phần đào tạo nguồn nhân lực KH&CN, bồi đắp hình thành một đội ngũ cán bộ nghiên cứu kế cận. Bộ KH&CN cho biết, từ kết quả nghiên cứu trên sẽ tiến tới hình thành doanh nghiệp KH&CN, phát triển công nghệ do các cán bộ KHT chủ trì. Đến nay, Đề án “Thí điểm xây dựng các nhiệm vụ KH&CN tiềm năng” đã cơ bản hoàn thành.
Theo đánh giá từ phía Bộ KH&CN, có 93 đề tài có tính mới và có tính ứng dụng cao. Một số kết quả của Đề án đã được ứng dụng ngay trong thực tế như giải pháp công nghệ để phân tích xu hướng cộng đồng trên mạng xã hội; Phần mềm hệ thống chia sẻ hình ảnh cho cộng đồng; Giải pháp công nghệ hỗ trợ trực tuyến cảnh báo lũ cho lưu vực sông Vu Gia, Quảng Nam…
Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Dịch vụ Công nghệ Thông tin Naiscorp Nguyễn Hoàng Trung cho biết sản phẩm “Phần mềm hệ thống chia sẻ hình ảnh cho cộng đồng” đã giúp nhóm kỹ sư trẻ của Naiscorp đã thành lập được một công ty mới mang tên Up JSP kinh doanh hình ảnh. Hiện tại có 220 nghìn khách hàng đăng ký sử dụng. Hệ thống đã lưu trữ được trên 54 triệu bức ảnh.
Hay đề tài tiềm năng “Nghiên cứu chế tạo thiết bị pha dịch lọc tự động dùng trong điều trị thận nhân tạo” do TS Vũ Duy Hải, trường Đại học Bách khoa Hà Nội làm chủ nhiệm, đã mở ra triển vọng mới cho ngành y học và tiết kiệm chi phí cho người nghèo. Theo tính toán sơ bộ, nếu sử dụng thiết bị pha dịch lọc tự động của đề tài, trung bình có thể tiết kiệm được 5.000 đồng/lít dịch lọc. Vì vậy, mỗi năm ngành Y tế có thể tiết kiệm khoảng 700 tỉ đồng cho việc nhập dịch lọc.
Đặc biệt là với việc triển khai thành công đề tài sẽ đưa nền y học Việt Nam tiến tới làm chủ công nghệ thiết kế chế tạo và triển khai thử nghiệm thiết bị tự động pha dịch lọc công suất lớn có thể cung cấp trực tiếp đồng thời cho nhiều hệ thống chạy thận nhân tạo với nhiều chế độ pha khác nhau, phù hợp với nhiều hệ thống chạy thận đang sử dụng tại các cơ sở y tế của Việt Nam hiện nay.
Trong số các đề tài được nghiệm thu, Hội đồng tư vấn của đề tài đã lựa chọn, đánh giá xuất sắc cho 18 đề tài của các nhà KHT như nghiên cứu đề xuất mô hình, giải pháp phát hiện và cảnh báo cháy dựa trên kỹ thuật thị giác máy phục vụ công tác phòng chống cháy nổ; thiết kế chip nhận dạng tiếng nói tiếng Việt trên nền công nghệ FPGA; hệ hỗ trợ trực tuyến cảnh báo lũ cho lưu vực sông Vu Gia, Quảng Nam; chế tạo mực in nano bạc và ứng dụng trong công nghệ in các mạch điện tử...
Cần tạo cơ chế tài chính cho nhà KHT
Trong gần 2 năm qua, Đề án cũng đã tạo điều kiện cho trên 600 cán bộ khoa học được học hỏi, trau dồi kinh nghiệm trong thực hiện các nhiệm vụ cấp nhà nước. Số lượng bài báo được công bố trên các tạp chí quốc tế và hội nghị quốc tế cũng như trên các tạp chí khoa học trong nước có tỉ lệ cao hơn nhiều so với các nhiệm vụ KH&CN thuộc các chương trình giai đoạn trước.
Nhiều cán bộ KHT đã thể hiện được năng lực và được các chuyên gia và hội đồng chuyên ngành đánh giá cao. “Chương trình nghiên cứu tiềm năng do Bộ KH&CN thực hiện thực sự là cơ hội đặc biệt cho các nhóm nghiên cứu trẻ.
Tại sân chơi này, các nhà khoa học có kinh nghiệm đã phát hiện những ý tưởng tiềm năng và trở thành “bà đỡ” cho các cán bộ nghiên cứu trẻ biến tiềm năng thành hiện thực”, ThS Phan Anh Tân, Trung tâm Công nghệ Vi điện tử và Tin cũng cho rằng để các đề tài tiềm năng đạt hiệu quả cao, cần có tiêu chí đánh giá đề xuất, đánh giá kết quả một cách cụ thể, chi tiết; cần đổi mới hơn nữa cơ chế quản lý các đề tài của nhà KHT, đặc biệt là cơ chế tài chính để cán bộ trẻ có nhiều thời gian hơn nữa cho công tác chuyên môn.
Trong 5-10 năm tới, cần xây dựng một chương trình dài hơi hỗ trợ phát triển các nhóm nghiên cứu trẻ, tiềm năng từ các trường đại học, viện nghiên cứu làm hạt nhân để hình thành và phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, hướng tới hình thành các doanh nghiệp KH&CN.
(Theo vista.gov.vn)
Các tin khác
- Thành lập Ban chỉ đạo triển khai Chiến lược phát triển KH&CN (08/07/2014)
- Hội nghị góp ý Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học và Công nghệ (08/07/2014)
- Dùng cây xanh xử lý đất ô nhiễm kim loại nặng (08/07/2014)
- Điểm tin KH&CN từ ngày 7-13/9 (08/07/2014)
- Thành lập Ban chỉ đạo triển khai Chiến lược phát triển KH&CN (08/07/2014)
- Phương pháp mới điều trị ung thư, gout, huyết áp (08/07/2014)
- Công nghệ điện mặt trời nối lưới (08/07/2014)
- Mũ bảo hiểm giả lại bùng phát (08/07/2014)
- Ban hành Quy chế hoạt động của Hội đồng Thi đua, Khen thưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (08/07/2014)
- Chế tạo điện cực xử lý chất thải công nghiệp (08/07/2014)