(Ảnh: Quang cảnh buổi Tọa đàm)

Buổi tọa đàm có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Sở Tư pháp; Sở Dân tộc và Tôn giáo; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; đại diện lãnh đạo Trường Chính trị Lê Duẩn, Phân hiệu Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh tại tỉnh Quảng Trị; đại diện các ban của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Công an tỉnh, Đoàn Luật sư tỉnh Quảng Trị; các đồng chí tập huấn viên theo Quyết định số 663/QĐ-UBND ngày 13/02/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị về việc công nhận tập huấn viên cấp tỉnh; đại diện lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp xã, công chức được giao tham mưu, thực hiện công tác quản lý nhà nước về hòa giải ở cơ sở và đại diện tổ trưởng tổ hòa giải của 26 xã, phường  trên địa bàn tỉnh.

(Ảnh: Các đại biểu tham dự buổi Tọa đàm)

Phát biểu khai mạc, đồng chí Trương Quang Sáng, Phó Giám đốc Sở Tư pháp nhấn mạnh, đây là dịp để các cơ quan, đơn vị, địa phương cùng đánh giá kết quả triển khai công tác hòa giải ở cơ sở, trao đổi kinh nghiệm và đề xuất giải pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.

(Ảnh: Đồng chí Trương Quang Sáng, Phó Giám đốc Sở Tư pháp phát biểu khai mạc Tọa đàm)

Theo báo cáo công tác tư pháp 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh có 1.930 tổ hòa giải, được thành lập tại 100% thôn, bản, tổ dân phố. Trong kỳ báo cáo, các tổ hòa giải tiếp nhận 192 vụ việc, hòa giải thành 150 vụ, đạt tỷ lệ 78,53%; 41 vụ hòa giải không thành và 01 vụ việc đang tiếp tục giải quyết. Đáng chú ý, trong số các vụ việc hòa giải không thành có 35 vụ liên quan đến tranh chấp đất đai, cho thấy đây vẫn là một trong những nhóm vấn đề phức tạp, đòi hỏi kỹ năng hòa giải, sự phối hợp và hướng dẫn pháp lý phù hợp.
Trên cơ sở những kết quả đạt được và những hạn chế còn tồn tại, đồng chí Trương Quang Sáng, Phó Giám đốc Sở Tư pháp có báo cáo đề dẫn đề nghị các đại biểu trao đổi cởi mở, thẳng thắn về những khó khăn, vướng mắc trong công tác hòa giải ở cơ sở. Đối với các địa phương có tỷ lệ hòa giải thành còn thấp, cần làm rõ nguyên nhân dẫn đến những hạn chế còn tồn tại và đề xuất giải pháp,  kiến nghị. Đối với các địa phương có tỷ lệ hòa giải thành cao, cần tập trung chia sẻ những mô hình hay, cách làm hiệu quả để các địa phương cùng học hỏi, vận dụng phù hợp với điều kiện tại từng địa bàn.

(Ảnh: Đồng chí Hoàng Thanh Hiến, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao đổi về việc xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở gắn với phòng ngừa mâu thuẫn, nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở)

Tọa đàm tập trung trao đổi về việc xây dựng đời sống văn hóa, phát huy các giá trị văn hóa gia đình, văn hóa cộng đồng gắn với phòng ngừa mâu thuẫn, nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở; giải pháp phát huy vai trò của các lực lượng tham gia, hỗ trợ công tác hòa giải ở cơ sở. Thông qua ý kiến của các cơ quan, ban, ngành, đơn vị, các đại biểu cùng thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm khuyến khích sự tham gia của đội ngũ luật sư, luật gia, Hội thẩm nhân dân, tuyên truyền viên pháp luật, cán bộ, công chức, viên chức công tác trong lĩnh vực pháp luật và những người từng là Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên; đồng thời tăng cường sự phối hợp, hỗ trợ của lực lượng Công an nhân dân, Bộ đội Biên phòng và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở. Bên cạnh nguồn lực có chuyên môn pháp luật, tọa đàm cũng chú trọng trao đổi về việc phát huy vai trò của chức sắc, chức việc các tôn giáo, già làng, trưởng bản, những người có uy tín trong cộng đồng dân cư nhằm nâng cao hiệu quả vận động, thuyết phục các bên trong giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp, giữ gìn tình làng, nghĩa xóm và củng cố đoàn kết trong Nhân dân.

(Ảnh: Đồng chí Nguyễn Thị Lài, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo trao đổi về vai trò của chức sắc, chức việc các tôn giáo; già làng, trưởng bản, người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số đối với công tác hòa giải ở cơ sở)

(Ảnh: Đồng chí Nguyễn Việt Hà, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Mỹ chia sẻ tại Tòa đàm)

Theo chia sẻ từ địa phương, những vụ việc hòa giải không thành chủ yếu liên quan đến tranh chấp trong lĩnh vực đất đai. Đối với những vụ việc này, hòa giải viên không chỉ cần có uy tín mà còn phải có kiến thức pháp luật tương đối sâu và kỹ năng xử lý tình huống tốt; do đó, cần có sự hỗ trợ của công chức tư pháp, địa chính và các bộ phận chuyên môn. Đại diện lãnh đạo UBND xã Phong Nha chia sẻ, hòa giải tranh chấp đất đai cần được chuẩn bị kỹ lưỡng, không vội vàng tổ chức cuộc họp hòa giải, hòa giải viên cần phối hợp với cán bộ chuyên môn của UBND cấp xã kiểm tra thực địa, hồ sơ địa chính, hiện trạng, kết hợp tham vấn ý kiến các bậc cao niên am hiểu lịch sử khu đất trước khi tổ chức hòa giải. Khi hòa giải, cần giữ thái độ khách quan, kiên nhẫn lắng nghe các bên, kết hợp đạo lý với pháp lý để thuyết phục, giúp các bên tự nguyện thỏa thuận, tuyệt đối không đóng vai "thẩm phán" để áp đặt kết quả. Với vụ việc vượt quá khả năng giải quyết, cần giải thích, hướng dẫn người dân thực hiện đúng trình tự, thủ tục pháp luật. Kết quả hòa giải thành cần được lập thành văn bản, ghi rõ ranh giới, mốc giới và trách nhiệm của từng bên, có sự chứng kiến của chính quyền địa phương, tránh nội dung chung chung dẫn đến mâu thuẫn tái phát.  Nhiều ý kiến của đại diện UBND cấp xã và các tổ trưởng tổ hòa giải cũng có cùng chia sẻ, để nâng cao hiệu quả hòa giải ở cơ sở, cần quan tâm bố trí kinh phí, thực hiện đầy đủ các nội dung chi, mức chi theo quy định, nhất là hỗ trợ hoạt động của tổ hòa giải và chi trả thù lao cho hòa giải viên; thường xuyên tổ chức tập huấn bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng hòa giải ở cơ sở cho các hòa giải viên.
Những kinh nghiệm, giải pháp được chia sẻ tại Tọa đàm là cơ sở để các địa phương nghiên cứu, vận dụng phù hợp với thực tiễn, đồng thời giúp cơ quan quản lý nắm bắt khó khăn, vướng mắc để hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.

                                                                                                                                                                                                                     Bích Hảo