1. Về quy định chuyển tiếp của Luật số 88
Điều 3 Luật số 88 quy định:
“1. Trường hợp vụ việc vi phạm hành chính đã được phát hiện và đang trong quá trình xem xét, xử lý mà cơ quan, chức danh có thẩm quyền đang xử lý vụ việc kết thúc hoạt động, thì cơ quan, chức danh tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ theo địa bàn, lĩnh vực tiếp tục xử lý vụ việc hoặc chuyển đến người có thẩm quyền để xử lý theo quy định của pháp luật.
2. Trường hợp vi phạm hành chính đã có quyết định xử phạt, thì việc tổ chức thi hành, cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt, đính chính, sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ, ban hành mới quyết định trong xử phạt vi phạm hành chính sẽ do cơ quan, chức danh tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ theo địa bàn, lĩnh vực tiếp tục thực hiện hoặc chuyển đến người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
3. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện thẩm quyền trong xử phạt vi phạm hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện, Trưởng Công an cấp xã thực hiện thẩm quyền trong xử phạt vi phạm hành chính của Trưởng Công an cấp huyện theo nghị định của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước cho đến khi có quy định của Chính phủ thay thế hoặc nghị định của Chính phủ quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính có hiệu lực thi hành”.
Theo đó, các cơ quan, đơn vị, địa phương căn cứ quy định chuyển tiếp nêu trên để xác định thẩm quyền xử lý vụ việc VPHC và các vấn đề có liên quan đến công tác XLVPHC để thưc hiện sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp.
2. Về thẩm quyền xử phạt VPHC (Điều 37a)
Luật số 88 đã sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ các quy định liên quan thẩm quyền xử phạt VPHC của các chức danh như sau:
- Bãi bỏ các điều 38, 39, 40, 41, 42, 43, 43a, 44, 45, 45a, 46, 47, 48, 48a, 49, 51 của Luật XLVPHC năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2020) quy định về thẩm quyền xử phạt của từng chức danh.
- Luật bổ sung Điều 37a quy định thẩm quyền xử phạt VPHC chung cho các chức danh (chỉ liệt kê các chức danh có thẩm quyền xử phạt VPHC, không quy định cụ thể thẩm quyền của từng chức danh) và các nội dung liên quan. 
Theo đó, Luật số 88 quy định các chức danh tại các cơ quan ở địa phương có thẩm quyền xử phạt VPHC, gồm: 
(1) Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp;
(2) Thủ trưởng cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh; Thủ trưởng Chi cục thuộc cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và tương đương;
(3) Thanh tra viên; Trưởng đoàn Thanh tra trong thời hạn thanh tra;
(4) Chánh Thanh tra của cơ quan thanh tra trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam;
(5) Người có thẩm quyền thuộc các cơ quan, lực lượng: Công an nhân dân; Bộ đội Biên phòng; Cảnh sát biển; Hải quan; Thuế; Quản lý thị trường; Lâm nghiệp và Kiểm lâm; Thủy sản và Kiểm ngư; Thi hành án dân sự;
(6) Giám đốc, Trưởng đại diện Cảng vụ Hàng hải, Cảng vụ Đường thủy nội địa, Cảng vụ Hàng không; Giám đốc Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực; Giám đốc Bảo hiểm xã hội khu vực, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam; Giám đốc Kho bạc Nhà nước, Giám đốc Kho bạc Nhà nước khu vực;
(7) Người có thẩm quyền thuộc Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân;
(8) Trưởng đoàn kiểm toán trong thời hạn kiểm toán, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước.
Về thẩm quyền áp dụng các hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả của từng chức danh sẽ do Ủy ban Thường vụ Quốc hội (Pháp lệnh số 02/2022/UBTVQH15 ngày 18/8/2022 xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng, được sửa đổi, bổ sung bởi Pháp lệnh số 08/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025) và Chính phủ (Nghị định số 189/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính và các Nghị định xử phạt trong từng lĩnh vực cụ thể). 
3. Về xử phạt VPHC không lập biên bản (Điều 56)
Sửa đổi theo hướng tăng mức xử phạt của vụ việc VPHC không lập biên bản như sau: phạt tiền đến 500.000 đồng đối với cá nhân, 1.000.000 đồng đối với tổ chức. Đồng thời, Luật bổ sung trường hợp xử phạt VPHC không lập biên bản khi “hành vi vi phạm do cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự chuyển đến theo quy định tại khoản 1 Điều 63 của Luật này”.
4. Về thời hạn chuyển biên bản VPHC cho người có thẩm quyền xử phạt (Điều 58)
Theo quy định của Luật Xử lý VPHC năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2020): “trường hợp vi phạm hành chính không thuộc thẩm quyền xử phạt của người lập biên bản thì biên bản và các tài liệu khác phải được chuyển cho người có thẩm quyền xử phạt trong thời hạn 24 giờ kể từ khi lập biên bản, trừ trường hợp biên bản vi phạm hành chính được lập trên tàu bay, tàu biển, tàu hỏa.”. Để khắc phục vướng mắc về thời hạn chuyển biên bản VPHC quá ngắn theo quy định trên, Luật số 88 đã sửa đổi theo hướng không quy định cụ thể thời hạn chuyển biên bản VPHC cho người có thẩm quyền xử phạt: “trường hợp vi phạm hành chính không thuộc thẩm quyền xử phạt của người lập biên bản thì biên bản và các tài liệu khác phải được chuyển kịp thời cho người có thẩm quyền xử phạt, trừ trường hợp vi phạm hành chính xảy ra trên biển, đường thủy nội địa hoặc tàu bay, tàu biển, phương tiện thủy nội địa, tàu hỏa”. 
Về thời hạn chuyển biên bản cụ thể được quy định tại khoản 4 Điều 1 Nghị định số 190/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 118/2021/NĐ-CP ngày 23/12/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính (được sửa đổi, bổ sung theo Nghị định số 68/2025/NĐ-CP ngày 18/3/2025 của Chính phủ) và Nghị định số 120/2021/NĐ-CP ngày 24/12/2021 của Chính phủ quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, thị trấn: Trong thời hạn 02 ngày làm việc, 03 ngày làm việc, 05 ngày làm việc tùy theo từng trường hợp cụ thể.
5. Về trách nhiệm xác minh tình tiết của vụ việc VPHC (Điều 59)
Sửa đổi, bổ sung người có trách nhiệm xác minh là “người có thẩm quyền lập biên bản VPHC hoặc người có thẩm quyền xử phạt”. Đồng thời, bổ sung quy định khoản 3 Điều 59 như sau: “Người có thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều này tự mình hoặc phân công, phối hợp thực hiện xác minh và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả xác minh.”
6. Sửa đổi quy định về xác định các chức danh có thẩm quyền xử phạt trong trường hợp các chức danh đang có thẩm quyền xử phạt theo quy định của Chính phủ có sự thay đổi nhiệm vụ, quyền hạn do sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước theo hướng: Cho phép thẩm quyền xử phạt được tiếp tục thực hiện bởi cơ quan, chức danh tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn đó tương ứng với từng lĩnh vực QLNN thay vì phải xin ý kiến UBTVQH như quy định trước đây (khoản 6 Điều 1 Luật số 88).
7. Sửa đổi quy định về một số chức danh có thẩm quyền áp dụng biện pháp tạm giữ người theo thủ tục hành chính để bảo đảm phù hợp với sự thay đổi của các chức danh, cơ quan, tổ chức khi sắp xếp tổ chức bộ máy và chính quyền địa phương (tại khoản 24 Điều 1 Luật số 88). 
8. Sửa đổi các quy định về thẩm quyền lập hồ sơ, xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính, thi hành quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính theo hướng trao thẩm quyền áp dụng các biện pháp này cho các chức danh cấp cơ sở như Trưởng Công an cấp xã thay cho một số chức danh cấp huyện (như Trưởng Công an cấp huyện, Trưởng phòng Lao động - Thương binh và Xã hội), nhằm đẩy mạnh việc phân quyền cho cấp cơ sở (các khoản từ 17 - 23 Điều 1 Luật số 88).
9. Luật số 88 sửa đổi quy định về thời hiệu xử phạt đối với vụ việc do cơ quan tiến hành tố tụng hình sự chuyển đến theo hướng: Thời hiệu xử phạt được kéo dài thêm 01 năm đối với trường hợp xử phạt  đối với cá nhân, tổ chức do cơ quan tiến hành tố tụng chuyển đến. Thời gian cơ quan tiến hành tố tụng thụ lý, xem xét được tính vào thời hiệu xử phạt để hạn chế tối đa việc ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của cá nhân, tổ chức (khoản 1 Điều 1 Luật số 88). 
10. Sửa đổi, bổ sung một số quy định của Điều 62 Luật XLVPHC về chuyển hồ sơ vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm để truy cứu trách nhiệm hình sự và Điều 63 Luật XLVPHC về chuyển hồ sơ vụ vi phạm để XPVPHC nhằm quy định rõ hơn, bảo đảm thực hiện thống nhất trình tự, thủ tục xử lý khi chuyển giao giữa quy trình XPVPHC và quy trình tố tụng hình sự, đặc biệt là đối với các trường hợp vụ vi phạm vừa có hành vi VPHC, vừa có hành vi có dấu hiệu tội phạm (các khoản 12 và 13 Điều 1 Luật số 88).
11. Bổ sung điểm c vào sau điểm b khoản 4 Điều 126 Luật XLVPHC (tại khoản 26 Điều 1 Luật số 88) quy định xử lý tang vật, phương tiện (TV, PT) bị tạm giữ trong trường hợp hết thời hạn tạm giữ mà đối tượng vi phạm, chủ sở hữu, người quản lý hoặc người sử dụng hợp pháp không đến nhận và không xác định được người VP, chủ sở hữu, người quản lý hoặc người sử dụng hợp pháp của TV, PT. Theo đó, người có thẩm quyền quản lý, bảo quản phải có trách nhiệm rà soát, phân loại TV, PT để báo cáo người có thẩm quyền ra quyết định tạm giữ quyết định các phương án xử lý như sau: 
+ TH1: Trường hợp TV, PT có khả năng bị hư hỏng, suy giảm chất lượng trong quá trình quản lý, bảo quản thì xử lý theo quy định tại điểm đ khoản 4 Điều 125 của Luật XLVPHC (Đối với trường hợp tang vật là hàng hóa dễ hư hỏng thì người tạm giữ phải báo cáo ngay thủ trưởng trực tiếp để xử lý). 
+ TH2: Trường hợp TV, PT có nguy cơ gây cháy nổ, ô nhiễm môi trường hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng trong quá trình quản lý, bảo quản thì xử lý theo quy định tại khoản 5 Điều 126 Luật XLVPHC (Đối với TV, PT là hàng hóa, vật phẩm gây hại cho sức khoẻ con người, vật nuôi, cây trồng và môi trường, văn hoá phẩm độc hại thì phải tiến hành tiêu hủy theo quy định).
=> Việc bổ sung quy định này nhằm khắc phục những bất cập kéo dài xuất phát từ tình trạng “tồn đọng”, “quá tải” trong bảo quản, quản lý TV, PT bị tạm giữ thời gian qua.
Ngoài các nội dung lớn nêu trên, Luật sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung về: thời hiệu, thời hạn trong xử lý VPHC; bổ sung một số lĩnh vực xử phạt; thẩm quyền xử lý một số vấn đề liên quan; các quy định về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính… 
                                                                                                                                                                          Ngọc Thuý