Những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh của hạ tầng giao thông, thủy lợi và xây dựng công nghiệp, các công trình sử dụng bê tông khối lớn ngày càng xuất hiện phổ biến tại Việt Nam. Từ móng nhà cao tầng, đập thủy điện, bệ máy công nghiệp đến các kết cấu cầu cảng, hầm hay công trình ngầm, bê tông khối lớn đang trở thành giải pháp quan trọng trong nhiều dự án quy mô lớn.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít công trình xuất hiện tình trạng nứt bê tông chỉ sau thời gian ngắn đưa vào sử dụng. Nhiều vết nứt tuy nhỏ nhưng có thể làm giảm khả năng chịu lực, gây thấm nước, ăn mòn cốt thép và ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ công trình.

Theo giới chuyên môn, nguyên nhân phổ biến nằm ở quá trình thi công và kiểm soát nhiệt trong bê tông khối lớn. Khác với bê tông thông thường, bê tông khối lớn có kích thước lớn, chiều dày lớn nên lượng nhiệt sinh ra trong quá trình thủy hóa xi măng rất cao. Khi chênh lệch nhiệt độ giữa bên trong và bề mặt bê tông vượt ngưỡng cho phép, kết cấu dễ phát sinh ứng suất nhiệt và gây nứt.

Ngoài ra, nhiều công trình hiện nay vẫn gặp tình trạng thi công chưa đúng quy trình, kiểm soát vật liệu chưa chặt chẽ hoặc thiếu giải pháp bảo dưỡng phù hợp. Một số dự án còn đẩy nhanh tiến độ trong điều kiện thời tiết bất lợi khiến chất lượng bê tông khó bảo đảm.

Thi công và nghiệm thu kết cấu bê tông khối lớn nên đảm bảo theo tiêu chuẩn. Ảnh minh họa

Trong bối cảnh đó, TCVN 14334:2025 về kết cấu bê tông khối lớn - thi công và nghiệm thu được ban hành nhằm đưa ra các yêu cầu kỹ thuật trong quá trình thi công, kiểm tra và nghiệm thu loại kết cấu đặc thù này.

Tiêu chuẩn áp dụng cho các công trình sử dụng bê tông khối lớn trong xây dựng dân dụng, công nghiệp, giao thông, thủy lợi và hạ tầng kỹ thuật.

Một trong những nội dung quan trọng của tiêu chuẩn là yêu cầu kiểm soát nhiệt độ bê tông trong suốt quá trình thi công. Theo đó, đơn vị thi công phải có giải pháp hạn chế nhiệt thủy hóa nhằm giảm nguy cơ nứt do chênh lệch nhiệt độ giữa lõi và bề mặt khối bê tông.

Các biện pháp kỹ thuật có thể bao gồm lựa chọn loại xi măng phù hợp, giảm lượng xi măng trong cấp phối, sử dụng phụ gia khoáng, làm mát vật liệu đầu vào hoặc tổ chức thi công theo từng lớp hợp lý.

Tiêu chuẩn cũng yêu cầu việc đổ bê tông phải được thực hiện liên tục, tránh gián đoạn gây hình thành mạch ngừng không mong muốn. Trong quá trình thi công, cần kiểm soát chặt chẽ thời gian vận chuyển, độ sụt và nhiệt độ hỗn hợp bê tông trước khi đổ.

Đối với công tác bảo dưỡng, TCVN 14334:2025 nhấn mạnh yêu cầu duy trì độ ẩm và nhiệt độ phù hợp nhằm hạn chế co ngót và nứt bề mặt. Công trình phải có biện pháp che phủ, tưới nước hoặc giữ ẩm liên tục trong thời gian bảo dưỡng theo thiết kế kỹ thuật.

Đặc biệt, tiêu chuẩn yêu cầu phải theo dõi nhiệt độ bên trong khối bê tông đối với các kết cấu có kích thước lớn hoặc yêu cầu kỹ thuật cao. Việc quan trắc nhiệt giúp đánh giá chênh lệch nhiệt độ và kịp thời điều chỉnh biện pháp thi công khi xuất hiện nguy cơ nứt nhiệt.

Ngoài kiểm soát nhiệt độ, tiêu chuẩn cũng đưa ra các yêu cầu nghiêm ngặt đối với vật liệu sử dụng cho bê tông khối lớn. Xi măng, cốt liệu, nước trộn và phụ gia phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, đồng thời bảo đảm tính đồng nhất trong suốt quá trình thi công.

Theo giới chuyên gia, việc lựa chọn cấp phối bê tông phù hợp có vai trò đặc biệt quan trọng. Nếu hàm lượng xi măng quá cao hoặc cấp phối không hợp lý, nhiệt lượng sinh ra trong quá trình đông cứng sẽ tăng mạnh và làm gia tăng nguy cơ nứt.

TCVN 14334:2025 cũng yêu cầu kiểm soát chặt công tác đầm bê tông nhằm bảo đảm độ đặc chắc của kết cấu. Việc đầm không đúng kỹ thuật có thể gây rỗ tổ ong, phân tầng hoặc làm suy giảm khả năng chịu lực của công trình.

Trong quá trình nghiệm thu, tiêu chuẩn yêu cầu kiểm tra đầy đủ các yếu tố như cường độ bê tông, hình dạng kết cấu, chất lượng bề mặt, độ đặc chắc và tình trạng nứt. Các vết nứt vượt giới hạn cho phép phải được đánh giá nguyên nhân và có biện pháp xử lý phù hợp trước khi đưa công trình vào sử dụng.

Đối với các công trình quan trọng, việc quan trắc biến dạng và nhiệt độ có thể tiếp tục được duy trì sau thi công nhằm theo dõi ổn định lâu dài của kết cấu.

Nhiều chuyên gia xây dựng nhận định việc ban hành TCVN 14334:2025 là cần thiết trong bối cảnh các công trình quy mô lớn ngày càng gia tăng tại Việt Nam. Tiêu chuẩn không chỉ giúp nâng cao chất lượng thi công mà còn góp phần hạn chế rủi ro nứt, thấm và xuống cấp sớm ở công trình bê tông khối lớn.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, nếu không kiểm soát tốt nhiệt độ và quy trình thi công, những hư hỏng nhỏ ban đầu có thể phát triển thành sự cố nghiêm trọng, làm tăng chi phí sửa chữa và ảnh hưởng đến an toàn khai thác công trình.

Trong bối cảnh ngành xây dựng ngày càng hướng tới các công trình bền vững, tuổi thọ cao và an toàn dài hạn, việc tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật đối với bê tông khối lớn được xem là yếu tố quan trọng giúp nâng cao chất lượng hạ tầng và giảm thiểu rủi ro trong quá trình sử dụng.

Link bài đăng: https://vietq.vn/tcvn-143342025-yeu-cau-thi-cong-ket-cau-be-tong-khoi-lon-d242230.html

Nguồn: vietq.vn